TCK 158/1-b Nitelikli Dolandırıcılık Suçu ve Cezası 2026

Yargıtay 15. Ceza Dairesi – E. 2011/26002, K. 2013/9582, T. 23.05.2013

“Somut olayda, müşteki K3’in 09.06.2006 günü küçük çocuklarını tedavi ettirmek için Yüreğir Devlet Hastanesine gittiği, burada sanık K4 ile tanıştığı, sanığın müştekiye ‘X2 Hastanesinde tanıdığım doktor var’ diyerek müştekiyi Numune Hastanesine götürdüğü, kendi çocuğunu müşteki ile bırakıp, müştekinin hasta çocuğu ile birlikte bir süre servis bölümüne çıkıp döndükten sonra müştekiye hitaben ‘çocuk makineye girecek, tetkikler yapılacak, odaya mücevheratınla girmen sakıncalı, çıkart’ dediği, müştekinin bileziklerini çıkarmayı reddettiği, ancak iki adet alyans yüzük çıkarıp içinde 20 Lira para, nüfus cüzdanı, yeşilkart gibi eşyalarının bulunduğu çantayı sanığa bıraktığı, geri döndüğünde sanığın çantayı alarak kaçtığı olayda, sanığın ‘kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle’ dolandırıcılık suçunu işlediğine yönelik kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir.”

Yargıtay 15. Ceza Dairesi – E. 2012/1530, K. 2013/20274, T. 17.12.2013

“5237 sayılı TCK’nun 158/1-b maddesinde, dolandırıcılık suçunun, kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle işlenmesi halinde, nitelikli dolandırıcılık suçunun oluşacağı, kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartların, başkalarına güven duymaya ve sığınmaya en fazla ihtiyaç duyduğu anlar olduğu, kişinin düştüğü çaresizlikten yararlanılarak aldatılmasının daha kolay olacağı, sanığın, bu tür eylemlerde, mağdurdan menfaat temin ederek; onun, merhamet, acıma, yardıma koşma, korku ve telaşa kapılma duygularını sömürdüğü, bu kapsam çerçevesinde somut olayda, sanığın, zor durumda olduğu anlaşılan ve hastasının durumu nedeniyle çaresiz kalan mağdurun yanına yaklaşıp, onun bu çaresiz durumunu da istismar ederek haksız menfaat temin ettiğinin sabit olması karşısında, eylemin, 5237 sayılı TCK’nun 158/1-b maddesi kapsamında, kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle dolandırıcılık suçu kapsamında kaldığı gözetilmeden suç vasfında yanılgıya düşülerek basit dolandırıcılık suçundan hüküm kurmak suretiyle eksik ceza tayini.”

Yargıtay 15. Ceza Dairesi – E. 2017/4011, K. 2019/4040, T. 18.04.2019

“Katılanın eşinin rahatsızlığı nedeniyle Kayseri il merkezinde Kalp Hastanesinde bulunduğu sırada kan ihtiyacının doğduğu, sanığın bu durumu fark ederek katılanın yanına yaklaşıp kendisini askeri personel ve teğmen olarak tanıtıp, yardımcı olabileceğini belirtip, katılanın eşi ile de görüşüp katılan ve eşinin bulunduğu zor durumdan faydalanarak kullandığı hileli davranışlarla kandırıp kolaylıkla güvenlerini kazandığı, daha sonra katılan ile birlikte yemek yerken katılanın üzerinde TL olmadığını söyleyip Euro olduğunu belirtmesi üzerine, kendisinin bozdurabileceğini söyleyip katılandan aldığı 100 Euro ile olay yerinden ayrılıp bir daha da geri dönmeyerek üzerine atılı nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediği iddia edilen olayda;

TCK’nun 158/1-b. maddesindeki nitelikli dolandırıcılık suçunun gerçekleşebilmesi için sanığın, mağdurun ‘içinde bulunduğu tehlikeli veya zor şartlardan’ yararlanmak suretiyle haksız bir yarar elde etmesinin gerekeceği, somut olayda ise; katılanın eşinin rahatsızlığı için gereken kan bulma ihtiyacının çok acil olmadığı, katılanın kendisinin de bu ihtiyacı giderebileceği gibi, sanığın katılandan kan bulma konusunda almayıp tanıştıktan saatler sonra yemek yedikleri sırada üzerinde TL olmadığı için bozdurup getirme maksatlı verdiği, sonuç itibariyle içinde bulunduğu durumun gerçek ve yakın anlamda ‘tehlikeli veya zor şartlar’ kapsamında kabul edilebilecek nitelikte olmadığı, sanığın eyleminin TCK’nın 157. maddesinde tanımlanan basit dolandırıcılık suçuna uyduğu gözetilmeden, suç vasfının tayininde yanılgıya düşülerek fazla ceza tayini,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün bu nedenle BOZULMASINA, 18/04/2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.”

Yargıtay 15. Ceza Dairesi – E. 2015/7036, K. 2018/4880, T. 02.07.2018

“Sanık …’nin Kars Devlet Hastanesi’nde tanıştığı katılan …’ün oğlu İlyas’ın MS hastalığına Şanlıurfa’da bir doktorun çare olacağını söyleyerek, diğer sanık …’yi aradığı, sanık … kendisini doktor olarak tanıtarak, katılan …’den yol masrafı için para istediği, daha sonra …’nin katılan …’e doktorun geldiğini ve Kars Havaalanında olduğunu söylemesi üzerine, sanıklar ile katılan …’ün buluştukları ve hasta olan İlyas’ın yanına geldikleri, sanık …’nin ilaç yapacağını söyleyerek, ilaç yakıt parası olarak katılan …’den 600 TL aldığı, ayrıca sanık …’ye de 150 TL ödeme yaptığı, paraları alan sanıklara bir daha ulaşılamadığı, bu şekilde sanıkların dolandırıcılık suçunu işledikleri iddia edilen olayda;

TCK’nın 158/1-b maddesinde yer alan ‘zor şartlar’ ibaresi, mağdur esas alınarak değerlendirme yapılması gereken bir ibaredir. Mağdurun zor şartlarda bulunup bulunmadığı, olaysal olarak ve mağdur esas alınarak sübjektif olarak değerlendirilmelidir. Buna göre, mağdur, gerçekte zor şartta olmamasına rağmen, kendisinin zorda olduğunu düşünmesi durumunda ya da mağdurun zorda olduğuna dair sanığın sanal iknaları bu madde kapsamında değerlendirilemeyecektir. Sanığın hedefindeki mağdur, olayın koşullarına göre, çaresizlik içinde bulunmakta, bu psikolojik baskı altında daha çok savunmasız kalmakta ve bu anlamda kendisine uzanacak bir yardım eline her zamankinden daha fazla ihtiyaç duymaktadır.

Bu kapsamda; değişik nedenlerle hastanede tedavi görürken kendisi veya bir yakını için acil ve yoğun bir yardıma ihtiyaç duyması, deprem felaketi sonrası ruhsal ve bedensel olarak muhtaç duruma düşmesi, zor şart kapsamında değerlendirilebilecek örnekler arasında sayılabilir, fakat, her hastalıkta kişinin zor şartlar altında olduğu kabul edilmemelidir. Söz konusu olayın meydana geldiği zaman dilimi, hastalığın veya yaralanmanın boyutu, olaya maruz kalan kişinin ekonomik ve sosyal durumu, olaydan etkilenme derecesi, olayın gelişim süreci, sanığın olaya müdahale tarzı ve zamanlaması gibi hususlar, anlık olarak kişinin zor durumda olup olmadığını belirlemede kriter olarak değerlendirilmelidir.

TCK’nın 158/1-b maddesindeki nitelikli dolandırıcılık suçunun gerçekleşebilmesi için sanığın, mağdurun ‘içinde bulunduğu tehlikeli veya zor şartlardan’ yararlanmak suretiyle haksız bir yarar elde etmesinin gerekeceği, somut olayda ise; katılan …’ün oğlu, katılan …’ün kardeşi olan İlyas’ın hasta olması durumunun tek başına, katılanlar açısından zor şart olarak kabul edilemeyeceği dikkate alınarak, TCK’nın 158/1-b maddesindeki koşullarının oluşmadığının anlaşılması karşısında; sanıkların eylemlerinin TCK’nın 157/1. maddesinde düzenlenen basit dolandırıcılık suçunu oluşturduğu gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde TCK’nın 158/1-b maddesinde düzenlenen nitelikli dolandırıcılık suçundan hükümlerin tesisi,

Kanuna aykırı olup, sanıkların temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, hükümlerin BOZULMASINA, 02/07/2018 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.”