İstanbul Telif Hakları Avukatı ve Telif Davaları

Kısaca: eserinizin haklarını sözleşmede korur, ihlal hâlinde hukuki ve cezai yolları işletir. İstanbul telif hakları avukatı eser sahipliğini belgelerle ortaya koyar, lisans ve devir sözleşmelerini hazırlar, izinsiz kullanımda üç kata kadar bedel, ref ve men davası ile tazminat taleplerini takip eder, internetteki ihlal içeriğini kaldırtır ve telif suçlarında şikâyeti süresi içinde yapar.

5846 sayılı Kanun kapsamında koruma, sahibinin hususiyetini taşıyan ve Kanun'da sayılan ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanat ve sinema eseri türlerinden birine giren fikir ve sanat ürünlerine tanınır. Metinler, bilgisayar programları, fotoğraflar, çizimler, besteler ve videolar bu kapsamda değerlendirilebilir. Korunan, fikrin kendisi değil o fikrin özgün ifade ediliş biçimidir; bu nedenle aynı konunun bağımsız olarak yeniden anlatılması kural olarak ihlal oluşturmaz.

Hayır. Koruma, eserin meydana getirilmesiyle kendiliğinden doğar. 5846 sayılı Kanun m. 13 uyarınca eser sahiplerinin talebi üzerine kayıt ve tescil yapılabilir; ancak bu işlem hak ihdas etmez, hak sahipliğinin belirlenmesinde ispat kolaylığı sağlar. Buna karşılık filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcıları ile seslerin ilk tespitini gerçekleştiren fonogram yapımcıları, sinema ve müzik eserlerini içeren yapımlarının kayıt ve tescilini yaptırırlar. Kayıt ve tescil beyana dayalı olduğundan, yanlış beyanda bulunanlar Kanun'daki hukuki ve cezai yaptırımlara tâbidir.

m. 11 uyarınca yayımlanmış eser nüshalarında veya bir güzel sanat eserinin aslında eser sahibi olarak adını ya da tanınmış müstear adını kullanan kimse, aksi sabit oluncaya kadar o eserin sahibi sayılır. Umumi yerlerde veya radyo-televizyon aracılığıyla verilen konferans ve temsillerde mutat şekilde eser sahibi olarak tanıtılan kimse için de aynı karine geçerlidir. Karinenin bulunmadığı hâllerde oluşturulma kayıtları, taslaklar, e-posta ve yazışma tarihleri ile kayıt-tescil belgesi ispat aracı olarak kullanılır.

m. 27 uyarınca koruma süresi eser sahibinin yaşadığı müddetçe ve ölümünden itibaren 70 yıl devam eder. Eser sahibinin birden fazla olması durumunda süre, hayatta kalan son eser sahibinin ölümünden itibaren yetmiş yıl geçmekle son bulur. Sahibinin ölümünden sonra alenileşen eserlerde koruma süresi ölüm tarihinden sonra 70 yıldır. İlk eser sahibi tüzel kişi ise koruma süresi aleniyet tarihinden itibaren 70 yıldır.

m. 18/2 uyarınca aralarındaki özel sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça; memur, hizmetli ve işçilerin işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar bunları çalıştıran veya tayin edenlerce kullanılır. Buradaki düzenleme mali hakları kullanma yetkisine ilişkindir; eser sahipliği sıfatı ve manevi haklar eseri meydana getirende kalır. Serbest çalışma ilişkilerinde bu karine uygulanmadığından, sipariş üzerine üretilen içeriklerde devrin sözleşmeyle düzenlenmesi gerekir.

Manevi haklar eser sahibinin kişiliğine bağlıdır ve mali haklar gibi devredilemez. m. 16 uyarınca eser sahibinin izni olmadıkça eserde veya eser sahibinin adında kısaltmalar, ekleme ve başka değiştirmeler yapılamaz. Aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca eser sahibi kayıtsız ve şartsız olarak yazılı izin vermiş olsa bile, şeref ve itibarını zedeleyen veya eserin mahiyet ve hususiyetlerini bozan her türlü değiştirmeyi menedebilir; bu menetme yetkisinden sözleşmeyle vazgeçilmesi hükümsüzdür.

m. 52 uyarınca mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır. Bu nedenle sözleşmede işleme, çoğaltma, yayma, temsil ve umuma iletim haklarından hangilerinin devredildiği tek tek yazılmalı; süre, mecra ve coğrafi kapsam da belirtilmelidir. "Tüm hakları devredilmiştir" biçimindeki genel ifadeler, hakların ayrı ayrı gösterilmesi şartını karşılamadığı gerekçesiyle tartışmaya açık hâle gelir. Ayrıntı için İstanbul sözleşme avukatı sayfasına bakabilirsiniz.

Evet. m. 50 uyarınca mali hakların devrine ve kullanma yetkisine dair taahhütler, eser henüz vücuda getirilmeden önce yapılmış olsa dahi geçerlidir. Ancak eser sahibinin ileride vücuda getireceği eserlerin bütününe veya belirli bir türüne ilişkin bu tür taahhütleri, taraflardan her biri ihbar tarihinden bir yıl sonra hüküm ifade etmek üzere feshedebilir. Eser tamamlanmadan eser sahibi ölür veya tamamlama kabiliyetini yitirirse, taahhütler kendiliğinden sona erer.

m. 35 belirli hâllerde iktibası serbest bırakır: alenileşmiş bir eserin bazı cümle ve fıkralarının müstakil bir ilim ve edebiyat eserine alınması, yayımlanmış bir bestenin tema, motif, pasaj ve fikir nevinden parçalarının müstakil bir musiki eserine alınması ve alenileşmiş güzel sanat eserlerinin maksadın haklı göstereceği bir nispet dahilinde bir ilim eserine konulması bunlar arasındadır. Her hâlde iktibasın belli olacak şekilde yapılması, ilim eserlerinde ayrıca kullanılan eserin ve eser sahibinin adı ile alındığı yerin belirtilmesi gerekir.

m. 38 uyarınca bütün fikir ve sanat eserlerinin kâr amacı güdülmeksizin şahsen kullanmaya mahsus çoğaltılması mümkündür; ancak bu çoğaltma hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar veremez ya da eserden normal yararlanmaya aykırı olamaz. Bilgisayar programları bakımından ayrıca özel kurallar vardır: programı yasal yollardan edinen kişinin programı yükleme, çalıştırma ve hataları düzeltme yetkisi ile bir adet yedekleme kopyası yapması sözleşmeyle engellenemez.

m. 68 uyarınca eseri hak sahibinden yazılı izin almadan işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya işaret, ses ya da görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden; izni alınmamış hak sahipleri, sözleşme yapılmış olması hâlinde isteyebileceği bedelin veya tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir. Bunun yanında m. 66 uyarınca tecavüzün ref'i, m. 69 uyarınca men'i istenebilir. m. 66/3 uyarınca ref davasında tecavüz edenin kusuru şart değildir.

Hayır. Bir fotoğrafın sosyal medyada veya internet sitesinde herkese açık olması, onu serbestçe kullanma izni vermez. Özgün nitelikteki fotoğraflar eser olarak korunur ve ticari ya da kamuya açık kullanım için hak sahibinden yazılı izin alınması gerekir. İzinsiz kullanımda FSEK m. 68 uyarınca bedel talebi ve içeriğin kaldırılması gündeme gelir.

m. 70 uyarınca manevi hakları ihlal edilen kişi manevi tazminat, mali hakları ihlal edilen kişi ise tecavüz edenin kusuru varsa haksız fiil hükümleri dairesinde maddi tazminat talep edebilir. Tecavüze uğrayan kimse tazminattan başka, tecavüz eden tarafından temin edilen kârın kendisine verilmesini de isteyebilir; bu hâlde m. 68 uyarınca talep edilen bedel indirilir. Bu nedenle taleplerin birbirini nasıl etkilediği dava açılmadan önce hesaplanmalıdır; bkz. İstanbul tazminat avukatı.

Ek m. 4/3 uyarınca dijital iletim de dahil olmak üzere servis ve bilgi içerik sağlayıcılar tarafından hakların ihlali hâlinde, hak sahibinin başvurusu üzerine ihlale konu eserler içerikten çıkarılır. Bunun için hakları ihlal edilen kişi öncelikle bilgi içerik sağlayıcısına başvurarak üç gün içinde ihlalin durdurulmasını ister. İhlalin devamı hâlinde Cumhuriyet savcısına yapılan başvuru üzerine, üç gün içinde servis sağlayıcıdan ihlale devam eden içerik sağlayıcısına verilen hizmetin durdurulması istenir; ihlal durursa hizmet yeniden sağlanır.

Evet. m. 71 uyarınca bir eseri hak sahibinin yazılı izni olmaksızın işleyen, temsil eden, çoğaltan, değiştiren, dağıtan veya umuma ileten kişi hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur. Başkasına ait esere kendi eseri olarak ad koyan kişi altı aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezasıyla, bu fiilin dağıtmak veya yayımlamak suretiyle işlenmesi hâlinde ise hapis cezasının üst sınırı beş yıl olmak üzere ve adli para cezasına hükmolunmaksızın cezalandırılır. Bir eserden kaynak göstermeksizin iktibasta bulunmak da ayrıca cezalandırılır.

Evet. m. 75 uyarınca 71 ve 72. maddelerde sayılan suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması şikâyete bağlıdır. Şikâyetin geçerli kabul edilebilmesi için hak sahiplerinin veya üyesi oldukları meslek birliklerinin haklarını kanıtlayan belge ve sair delilleri Cumhuriyet başsavcılığına vermeleri gerekir; bu belgelerin şikâyet süresi içinde verilmemesi hâlinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Bu nedenle şikâyet dilekçesi ile hak sahipliği belgelerinin birlikte hazırlanması önem taşır.

m. 72, 21/12/2021 tarihli ve 7346 sayılı Kanun'la başlığıyla birlikte değiştirilmiştir. Yürürlükteki düzenlemeye göre; erişim kontrolü veya şifreleme gibi koruma yöntemleri ya da çoğaltım kontrol mekanizmalarıyla sağlanan etkili teknolojik önlemleri etkisiz kılmaya yönelik ürün ve araçları imal veya ithal eden, dağıtan, satan, kiraya veren ya da ticari amaçla elinde bulunduranlar ile bu ürün ve araçların reklam, pazarlama, tasarım veya uygulama hizmetlerini sunanlar altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Madde, bu fiilleri ticari boyutuyla tanımlamaktadır.

m. 76 uyarınca bu Kanun'un düzenlediği hukuki ilişkilerden doğan dava ve işler ile bu Kanun'dan kaynaklanan ceza davalarında görevli mahkeme, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m. 156/1'de belirtilen mahkemelerdir: fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesi. Bu mahkemelerin kurulmadığı yerlerde dava ve işlere asliye hukuk ve asliye ceza mahkemelerince bakılır. Ayrıca m. 66 uyarınca eser sahibi, ikamet ettiği yerde de tecavüzün ref'i ve men'i davası açabilir.

m. 76/2 uyarınca mahkeme, davacının iddianın doğruluğu hakkında kuvvetli kanaat oluşturmaya yeter miktar delil sunması hâlinde; korunmakta olan eserleri, fonogramları, icraları, filmleri ve yayınları kullananların Kanun'da öngörülen izin ve yetkileri aldıklarına dair belgeleri veya yararlanılan eserlerin listelerini sunmasını isteyebilir. Belirtilen belge veya listelerin sunulamaması, tüm eser, fonogram, icra, film ve yayınların haksız kullanılmakta olduğuna karine teşkil eder.

Evet. Ön değerlendirme, tarayıcıdan katılınan 60 dakikalık görüntülü görüşmeyle yapılabilir; randevu online.eneskaplan.av.tr üzerinden alınır. Eser kayıtları, sözleşmeler ve ihlal görüntüleri görüşme öncesinde elektronik ortamda paylaşılabilir.

Ücret, Türkiye Barolar Birliği'nin her yıl yayımladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altında olmamak üzere; işin kapsamı ve niteliğine göre yazılı avukatlık ücret sözleşmesiyle belirlenir.