Yabancı Sağlık Sigortası ve SGK Hakları

Yabancı sağlık sigortası, Türkiye’de bulunan yabancının hastalık, kaza ve benzeri durumlarda sağlık giderlerini karşılayan teminattır; bu teminat ya Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından genel sağlık sigortası olarak ya da özel bir sigorta şirketinin poliçesiyle sağlanır. Türkiye’de ikamet izni alacak, çalışacak veya okuyacak her yabancı için yabancı sağlık sigortası meselesi, izin başvurusunun kabulünü ve hastanede karşılaşılacak masrafı doğrudan etkiler. Bu rehberde 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) ve 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu çerçevesinde yabancıların SGK hakları, özel sigorta seçenekleri ve sık yapılan hatalar sade bir dille anlatılmaktadır.

Yabancı Sağlık Sigortası Nedir ve Kimleri Kapsar?

Türk hukukunda yabancının sağlık güvencesi tek bir kurala bağlı değildir; kişinin Türkiye’de hangi amaçla bulunduğuna göre farklı bir sistem devreye girer. Çalışan yabancı için sosyal sigorta, çalışmayan ve uzun süredir ikamet eden yabancı için genel sağlık sigortası (GSS), Türkiye’ye yeni gelmiş yabancı için ise çoğunlukla özel sağlık sigortası söz konusudur. Bu nedenle “yabancı sağlık sigortası” denildiğinde aslında üç ayrı hukuki rejimden söz edilir.

Bu ayrımı bilmek pratik açıdan önemlidir. İl Göç İdaresi Müdürlüğü ikamet izni başvurusunda geçerli bir sağlık sigortası arar; hastane ise tedavi sırasında kişinin hangi kurum veya şirket tarafından teminat altına alındığını sorgular. Yanlış türde poliçe ile yapılan başvuru eksik belge nedeniyle olumsuz sonuçlanabilir; sigortasız geçen bir dönem ise ciddi tedavi masraflarına yol açabilir.

Yabancıların Sosyal Güvenliğinin Yasal Dayanağı

Yabancıların SGK hakları birden fazla kanunun birlikte uygulanmasıyla belirlenir. Kanunlar birbirine atıf yapar: ikamet izni kuralını YUKK koyar, çalışma izni kuralını 6735 sayılı Kanun koyar, sigortalılık ve prim kurallarını ise 5510 sayılı Kanun düzenler. Aşağıdaki başlıklar bu çerçevenin temel taşlarını özetler.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

5510 sayılı Kanun, Türkiye’de hizmet akdiyle veya kendi adına çalışan herkesi vatandaşlık ayrımı yapmaksızın sigortalı sayar. Kanun’un 4. maddesi sigortalılık türlerini, 60. maddesi genel sağlık sigortalısı sayılanları, 67. maddesi sağlık hizmetlerinden yararlanma şartlarını düzenler. Yabancı ülke vatandaşları için 60. maddenin birinci fıkrasının (d) bendi ayrıca önem taşır; bu hüküm, çalışmayan yabancının hangi koşulda GSS kapsamına gireceğini belirler.

6458 sayılı YUKK ve Uygulama Yönetmeliği

YUKK, ikamet izni türlerini ve her birinin şartlarını sayar. Kısa dönem ikamet izni (m.32), aile ikamet izni (m.35) ve uzun dönem ikamet izni (m.43) şartları arasında geçerli sağlık sigortasına sahip olmak açıkça yer alır. Göç İdaresi Başkanlığı, bu şartın hangi poliçelerle karşılanacağını yönetmelik ve idari düzenlemelerle somutlaştırır.

6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu

Çalışma izni, süresi boyunca ikamet izni yerine geçer. Çalışma izni alan yabancının SGK’ya bildirilmesi zorunludur; bildirim yapılmadan çalıştırma, hem işveren hem yabancı için idari yaptırım doğurur. Bu nedenle çalışan yabancıda ayrı bir özel poliçe yerine SGK sigortalılığı temel güvencedir.

İkili sosyal güvenlik sözleşmeleri

Türkiye, pek çok ülkeyle ikili sosyal güvenlik sözleşmesi imzalamıştır. Bu sözleşmeler, aynı kişinin iki ülkede birden prim ödemesini önler ve iki ülkede geçen sigortalılık sürelerinin birleştirilmesine imkân tanır. Sözleşmeli ülkeden geçici görevle gönderilen çalışan, belirli bir süre kendi ülkesinin sistemine bağlı kalabilir. Sözleşmelerin güncel listesi ve kapsamı Sosyal Güvenlik Kurumu resmî sitesinden teyit edilmelidir; her sözleşmenin kapsadığı sigorta kolları farklıdır.

İkamet İzni İçin Yabancı Sağlık Sigortası Şartı

İkamet izni başvurusunda en sık eksik çıkan belge, yabancı sağlık sigortası poliçesidir. Kanun “geçerli sağlık sigortası” ifadesini kullanır; poliçenin teminat kapsamı, süresi ve düzenleyen şirket gibi ayrıntılar ise büyük ölçüde idari uygulamayla belirlenir. Bu yüzden aşağıda kanun hükmü ile uygulama ayrı ayrı gösterilmiştir.

Kısa dönem ikamet izninde sigorta

Turistik amaçla, taşınmaz sahibi olarak veya ticari bağlantı nedeniyle başvuran yabancı, kısa dönem ikamet izni için YUKK m.32 uyarınca geçerli bir sağlık sigortası sunmak zorundadır. Bu kişiler çoğunlukla Türkiye’deki ilk yıllarında bulunduğundan GSS kapsamına girmezler; yabancı sağlık sigortası ihtiyacını özel poliçeyle karşılarlar. Uygulamada poliçenin talep edilen ikamet süresinin tamamını kapsaması beklenir.

Aile ikamet izninde sigorta

Aile ikamet izni başvurusunda sigorta şartı, YUKK m.35 uyarınca destekleyicinin yükümlülükleri arasında yer alır: destekleyici, tüm aile bireylerini kapsayan sağlık sigortasına sahip olmalıdır. Destekleyici SGK’lı bir çalışan veya Türk vatandaşı ise eş ve çocuklar, şartları taşıdıkları ölçüde onun üzerinden bakmakla yükümlü olunan kişi olarak GSS’den yararlanabilir. Bu durumda ayrıca yabancı sağlık sigortası poliçesi gerekip gerekmediği başvuru tarihinde teyit edilmelidir.

Öğrenci ikamet izninde sigorta

Yabancı öğrenci için iki seçenek vardır: SGK genel sağlık sigortasına başvurmak veya özel poliçe yaptırmak. 5510 sayılı Kanun, Türkiye’de öğrenim gören yabancı öğrencilerin ilk kayıt tarihinden itibaren üç ay içinde talepte bulunmaları hâlinde GSS’li olabileceklerini düzenler. Bu süre kaçırılırsa öğrenci özel sigortaya yönelmek zorunda kalabilir. Öğrenci ikamet izni başvurusunda hangi belgenin kabul edileceği üniversite ve İl Göç İdaresi Müdürlüğü uygulamasına göre değişebilir.

Uzun dönem ikamet izninde sigorta

Kesintisiz sekiz yıl ikamet eden yabancının başvurabileceği uzun dönem ikamet izni için de YUKK m.43 geçerli sağlık sigortasını şart koşar. Sekiz yıllık süre dolmuş olduğundan bu kişiler genellikle GSS kapsamına girmiş durumdadır; SGK’dan alınan müstehaklık veya tescil belgesi bu şartı karşılayabilir. GSS kapsamı bulunmuyorsa özel yabancı sağlık sigortası sunulur. GSS prim borcu bulunması ise başvuruda sorun çıkarabilir.

İnsani ikamet ve insan ticareti mağduru izni

İnsani ikamet izninde YUKK m.46 gereği diğer ikamet izinlerinin şartları aranmaz; bu nedenle özel poliçe şartı kanunen öngörülmez. İnsan ticareti mağduru ikamet izni de koruma amaçlıdır ve sigorta şartına bağlanmamıştır. Bu kişilerin sağlık hizmetlerine erişimi kendi özel düzenlemeleri ve ilgili kurumların uygulaması çerçevesinde değerlendirilir.

Poliçede kontrol edilmesi gerekenler

Kanun yabancı sağlık sigortası poliçesinin içeriğini ayrıntılı biçimde saymaz; aşağıdaki hususlar uygulamada aranan veya sorun çıkaran noktalardır ve başvuru tarihinde Göç İdaresi Başkanlığı duyurularından teyit edilmelidir:

1. Poliçe, Türkiye’de faaliyet izni bulunan bir sigorta şirketi tarafından düzenlenmiş olmalıdır.
2. Poliçe süresi, talep edilen ikamet izni süresini kapsamalıdır; poliçe bitişi izin bitişinden önce olmamalıdır.
3. Sigortalının adı, pasaport numarası ve doğum tarihi pasaportla birebir aynı olmalıdır.
4. Teminatın Türkiye’de geçerli olduğu poliçede açıkça yazmalıdır.
5. Yatarak tedavi teminatı, uygulamada genellikle asgari beklenti olarak değerlendirilir.

Yabancılar için seyahat sağlık sigortası ikamette yeterli mi?

Seyahat sağlık sigortası, kısa süreli ziyaretler ve vize başvuruları için tasarlanmış bir üründür. İkamet izni başvurusunda ise uzun süreli ve Türkiye’de geçerli teminat aranır. Uygulamada yalnızca kısa süreli seyahat poliçesiyle yapılan ikamet başvuruları eksik belge nedeniyle sorun yaşayabilir; bu nedenle ikamet amacı için düzenlenmiş yabancı sağlık sigortası tercih edilmelidir. Yurt dışında düzenlenmiş yabancı sağlık sigortası poliçelerinin kabulü de idari uygulamaya bağlıdır ve teyit edilmelidir.

Yabancılar İçin Özel Sağlık Sigortası Fiyatları Nasıl Belirlenir?

“Yabancı sağlık sigortası fiyatları” veya “en ucuz yabancı sağlık sigortası” aramaları çok yaygındır; ancak poliçe primi kanunla belirlenen bir tutar değildir. Prim, her sigorta şirketinin kendi risk değerlendirmesi ve tarifesiyle hesaplanır ve sık değişir. Bu sebeple bu rehberde rakam verilmemiştir; internette dolaşan sabit tutarlar kısa sürede güncelliğini yitirir.

Fiyatı belirleyen unsurları bilmek, poliçeleri sağlıklı karşılaştırmayı kolaylaştırır. En düşük primli yabancı sağlık sigortası ürünü, ikamet başvurusunda aranan teminatı içermiyorsa başvurunun sonuçsuz kalması ve yeni bir poliçe alınması gerekebilir. Sonuçta ucuz görünen poliçe daha maliyetli hâle gelebilir.

Online yabancı sağlık sigortası alırken

Yabancı sağlık sigortası online kanallardan da satın alınabilir. Bu durumda poliçenin gerçekten düzenlendiğini sigorta şirketinin kendi sistemi veya müşteri hizmetleri üzerinden doğrulamak, ödeme dekontunu ve poliçe numarasını saklamak gerekir. Sigorta şirketlerinin faaliyet izni, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu kayıtlarından kontrol edilebilir.

SGK Genel Sağlık Sigortası ve Yabancı Uyruklu Kişiler

Genel sağlık sigortası, Türkiye’de ikamet edenlerin sağlık hizmetlerini SGK güvencesine bağlayan sistemdir. Yabancı uyruklu genel sağlık sigortası, 5510 sayılı Kanun’un 60. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde düzenlenir: Türkiye’de ikamet eden, yabancı bir ülke mevzuatına göre sigortalı olmayan ve Türkiye’de bir yıldan fazla süredir ikamet eden yabancılar genel sağlık sigortalısı sayılır.

Bu hükmün sonucu açıktır: Türkiye’deki ilk yılında bulunan ve çalışmayan bir yabancı, kural olarak GSS kapsamına girmez. İlk yıl için yabancı sağlık sigortası ihtiyacı özel poliçeyle karşılanır; bir yılın dolmasından sonra ise SGK’ya başvurarak GSS tescili yapılabilir. Başvurunun hangi süre içinde yapılacağı ve istenen belgeler SGK düzenlemeleriyle belirlenir; işlem tarihinde il veya ilçe sosyal güvenlik merkezinden teyit edilmelidir.

Yabancılar için GSS tescilinin şartları

• Geçerli bir ikamet izni ve yabancı kimlik numarası bulunması,
• Türkiye’de kesintisiz olarak bir yılı aşan ikamet süresi,
• Yabancı bir ülkenin mevzuatına göre sigortalı olunmaması,
• Başka bir sigortalılık türü (örneğin 4/a çalışan) kapsamında bulunulmaması.

Bu şartlar oluşmadıkça yabancı sağlık sigortası ihtiyacı özel poliçeyle karşılanmaya devam eder. Şartlar oluştuğunda ise özel poliçenin yenilenmesi yerine GSS tescili seçeneği değerlendirilebilir.

Yabancı uyruklu GSS primi nasıl hesaplanır?

Çalışmayan yabancının GSS primi, 5510 sayılı Kanun’un 81. ve 82. maddelerinde düzenlenen oran ve prime esas kazanç üzerinden hesaplanır. Türk vatandaşlarına uygulanan gelir testi bu grup için aynı şekilde işlemez. Prime esas kazanç asgari ücrete bağlı olduğundan aylık prim tutarı her yıl değişir; bu nedenle güncel tutar SGK resmî sitesi veya sosyal güvenlik merkezinden öğrenilmelidir. Biriken prim borcu gecikme zammıyla büyür ve ileride ikamet veya vatandaşlık başvurularında sorun çıkarabilir.

Yabancı öğrenci SGK başvurusu

Yabancı öğrenci SGK güvencesine, Türkiye’deki eğitim kurumuna ilk kayıt tarihinden itibaren üç ay içinde talepte bulunarak kavuşabilir. Kanun bu öğrenciler için indirimli bir prime esas kazanç öngörür; bu yüzden öğrenci GSS primi, çalışmayan diğer yabancılara göre daha düşüktür. Üç aylık süre geçtikten sonra yapılan taleplerde öğrencinin genel kurallara tabi olacağı ve özel yabancı sağlık sigortası yaptırmak zorunda kalabileceği unutulmamalıdır. Güncel prim tutarı ve başvuru belgeleri SGK’dan teyit edilmelidir.

Eş, çocuk ve bakmakla yükümlü olunan kişiler

SGK’lı yabancı çalışanın Türkiye’de ikamet eden eşi ve belirli yaş ve eğitim şartlarını taşıyan çocukları, 5510 sayılı Kanun’daki “bakmakla yükümlü olunan kişi” tanımı kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanabilir. Aynı durum ana ve baba için de belirli gelir şartlarına bağlı olarak söz konusu olabilir. Bu kişilerin ayrıca SGK’ya kaydı yapılmalıdır; aile ikamet izni sahibi eşin kendiliğinden kapsamda sayılacağı varsayılmamalıdır. Kapsam dışında kalan aile bireyleri için ayrı bir yabancı sağlık sigortası yaptırılması gerekebilir.

Çalışan Yabancılar: SGK Girişi ve Prim Ödemesi

Türkiye’de çalışan yabancı, Türk vatandaşı bir işçiyle aynı sosyal güvenlik kurallarına tabidir. İşveren, çalışma izni alınmış yabancıyı SGK’ya yabancı kimlik numarasıyla bildirir; yabancı çalışanın primi ücret üzerinden hesaplanır ve işverence ödenir. Bu kişiler için ayrıca bir yabancı sağlık sigortası poliçesi yaptırmak kanunen gerekmez; sağlık güvencesi SGK üzerinden sağlanır.

Yabancı çalışan SGK girişinin ön şartı, geçerli bir çalışma iznidir. Çalışma izni olmadan yapılan sigorta bildirimi kaçak çalışmayı hukuka uygun hâle getirmez. Çalışma izninin nasıl alınacağı ayrı bir konudur ve çalışma izni başvurusu süreci rehberinde ayrıntılı biçimde anlatılmıştır.

1. Çalışma izniİşveren başvurusuyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından izin alınır.
2. Yabancı kimlik noİzin belgesinde yer alan yabancı kimlik numarası kayıt için kullanılır.
3. İşe giriş bildirgesiİşveren, çalışma başlamadan önce SGK’ya bildirgeyi verir.
4. Aylık bildirim ve primÜcret ve prim gün sayısı her ay bildirilir; prim işverence ödenir.
5. KontrolYabancı, e-Devlet üzerinden hizmet dökümünü düzenli olarak denetler.

SGK bildirimi yapılmazsa çalışma izni etkilenir mi?

Evet, etkilenebilir. 6735 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği, çalışma izni verilen yabancının belirli süre içinde sigortalı olarak bildirilmemesini iznin iptal sebepleri arasında sayar. Bildirim süresinin ayrıntısı yönetmelikte düzenlendiğinden işlem tarihinde güncel metinden teyit edilmelidir. Pratikte, izin çıktıktan sonra SGK girişinin geciktirilmemesi en güvenli yoldur.

Sözleşmeli ülkeden geçici görevle gelen yabancılar

Türkiye ile sosyal güvenlik sözleşmesi bulunan bir ülkenin işvereni tarafından geçici görevle gönderilen çalışan, sözleşmede öngörülen süre boyunca kendi ülkesinin sigortasına bağlı kalabilir. Bunun için kendi ülkesinin sosyal güvenlik kurumundan alınan görevlendirme belgesinin SGK’ya sunulması gerekir. Görevlendirme süresi aşıldığında veya sözleşmenin kapsamadığı bir sigorta kolu söz konusu olduğunda Türk mevzuatı devreye girer. Bu dönemde ikamet başvurusu için ayrıca yabancı sağlık sigortası istenip istenmeyeceği başvuru tarihinde teyit edilmelidir.

Kendi adına çalışan yabancılar (4/b)

Şirket ortağı olan veya bağımsız çalışma izniyle serbest meslek faaliyeti yürüten yabancı, 5510 sayılı Kanun’un 4/1-b bendi kapsamında sigortalıdır. Bu durumda prim, yabancının kendisi tarafından ödenir ve prim borcu sağlık hizmetlerinden yararlanmayı engelleyebilir. Şirket ortaklığının tek başına çalışma izni yerine geçmediği de ayrıca hatırlanmalıdır.

Sigortasız ve izinsiz çalıştırmanın yaptırımları

Çalışma izni olmadan yabancı çalıştırmak veya çalışmak 6735 sayılı Kanun’un 23. maddesi uyarınca idari para cezasına bağlanmıştır. Sigorta bildiriminin yapılmaması ise 5510 sayılı Kanun’un 102. maddesine göre ayrıca idari para cezası doğurur. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiğinden bu rehberde rakam verilmemiştir. İzinsiz çalışan yabancı açısından ayrıca YUKK kapsamında sınır dışı etme değerlendirmesi gündeme gelebilir.

Yabancıların SGK’dan Doğan Hakları

SGK’ya bildirilen yabancı çalışan, prim ödediği sigorta kollarının sağladığı haklardan Türk vatandaşlarıyla aynı şartlarla yararlanır. 5510 sayılı Kanun, haklar bakımından vatandaş ile yabancı arasında ayrım yapmaz; farklılık, varsa ikili sosyal güvenlik sözleşmelerinden kaynaklanır. Aşağıdaki tablo, sigorta kollarını ve yabancı için öne çıkan noktaları özetler.

Yabancılar Türkiye’de emekli olabilir mi?

Evet. Yaş, sigortalılık süresi ve prim gün sayısı şartlarını yerine getiren yabancı, Türkiye’den yaşlılık aylığı alabilir. Sosyal güvenlik sözleşmesi bulunan ülkelerde geçen sürelerin birleştirilmesi, emeklilik şartlarının tamamlanmasını kolaylaştırabilir. Aylığın yurt dışına ödenmesi de çoğunlukla sözleşme hükümlerine bağlıdır; bu yüzden kişinin vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasındaki sözleşme ayrıca incelenmelidir.

Türkiye’den kesin ayrılan yabancının primleri

Türkiye’den kesin olarak ayrılan yabancının ödenmiş primleri bakımından durumu, 5510 sayılı Kanun’daki toptan ödeme hükümlerine ve varsa ikili sosyal güvenlik sözleşmesine göre belirlenir. Sözleşmeli ülke vatandaşları için Türkiye’deki süreler kural olarak kendi ülkelerinde hesaba katılabilir. Toptan ödeme talebinin koşulları ve gerekli belgeler kişiden kişiye farklılık gösterebileceğinden, kesin dönüşten önce SGK’dan yazılı bilgi alınması önerilir.

Türk vatandaşlığına geçiş, Mavi Kart ve borçlanma

Yabancı, Türk vatandaşlığını kazandığında sosyal güvenlik bakımından vatandaşlara ait tüm kurallara tabi olur ve önceki yabancılık dönemindeki SGK kayıtları geçerliliğini korur. İkamet yoluyla vatandaşlık başvurusunda geçim şartı değerlendirilirken düzenli sigortalı çalışma kayıtları önemli bir gösterge olabilir. Doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlıktan ayrılanlar ise Mavi Kart hakları kapsamında, şartları taşımaları hâlinde 3201 sayılı Kanun’a göre yurt dışında geçen sürelerini borçlanabilir.

Uluslararası Koruma, Geçici Koruma ve Vatansızlar

Uluslararası koruma başvuru sahibi ve statü sahipleri ile vatansız olarak tanınan kişiler, 5510 sayılı Kanun’un 60. maddesi ve YUKK m.89/3 çerçevesinde genel sağlık sigortası kapsamına alınabilir. YUKK m.89/3, herhangi bir sağlık güvencesi ve ödeme gücü bulunmayan kişiler için bu imkânı tanır; ancak süre ve istisnalar bakımından kanunda yapılan değişiklikler nedeniyle kişinin durumu ayrıca değerlendirilmelidir. Bu kişilerin tescili, Göç İdaresi Başkanlığının bildirimi üzerine yapılır.

Geçici koruma altındaki kişilerin sağlık hizmetleri ise GSS’den ayrı bir düzene tabidir. Geçici Koruma Yönetmeliği’nin 27. maddesi, bu kişilere sunulacak sağlık hizmetlerini ve bunların koordinasyonunu düzenler. Geçici koruma kimlik belgesinin kaydedildiği il dışında hizmet alınmasına ilişkin kısıtlamalar uygulamada önem taşır ve güncel düzenlemelerden teyit edilmelidir. Bu kişilerin çalışma izniyle çalışmaya başlaması hâlinde ise 4/a sigortalılığı devreye girer.

Yabancılar Sigorta Sorgulama: SGK ve Poliçe Kontrolü

Yabancılar sigorta sorgulama işlemini iki ayrı kanaldan yapar: SGK kayıtları için e-Devlet, özel yabancı sağlık sigortası poliçesi için sigorta şirketi. Yabancı kimlik numarasına sahip kişiler, uygulamada PTT şubelerinden pasaport veya ikamet kartıyla e-Devlet şifresi alabilir. Şifre işleminde istenen belgeler değişebileceğinden işlem günü teyit edilmelidir.

1. e-Devlet’e yabancı kimlik numarası ve şifreyle giriş yapın.
2. “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü” hizmetinden çalışma günlerinizi ve işvereninizi kontrol edin.
3. “Sağlık Provizyon Aktivasyon” veya “Genel Sağlık Sigortası Tescil Kaydı” ekranlarından müstehaklık durumunuzu görün.
4. GSS prim borcu bulunup bulunmadığını “Genel Sağlık Sigortası Borç Sorgulama” ekranından inceleyin.
5. Özel yabancı sağlık sigortası poliçesinin geçerliliğini, poliçe numarasıyla sigorta şirketinin sisteminden doğrulayın.

Hizmet dökümünde eksik gün veya hiç kayıt görülmemesi, işverenin bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğinin işareti olabilir. Bu durumda çalışma ilişkisini gösteren belgeler (iş sözleşmesi, ücret ödemeleri, yazışmalar) saklanmalı ve hizmet tespiti yolları değerlendirilmelidir.

Sık Yapılan Hatalar ve Önleyici Adımlar

Yabancı sağlık sigortası ve SGK işlemlerindeki hataların büyük bölümü, kuralın bilinmemesinden değil süre ve belge ayrıntılarının gözden kaçmasından kaynaklanır. Aşağıdaki tablo, ikamet izni reddine veya prim borcuna dönüşebilecek yaygın hataları bir araya getirir. İkamet izni reddi kararlarına karşı başvuru yolları ayrı bir rehberde anlatılmıştır.

İzin uzatılırken de aynı titizlik gerekir. Uzatma başvurusunda yeni izin süresini kapsayan güncel bir yabancı sağlık sigortası poliçesi veya SGK belgesi sunulmalıdır; eski poliçenin bitiş tarihi kontrol edilmeden yapılan başvurular gecikmeye yol açabilir. Uzatma süreleri ve başvuru penceresi ikamet izni uzatma rehberinde ayrıca açıklanmıştır.

Yurt Dışından Vekâletname ile İşlem Yapılabilir mi?

Yurt dışında bulunan veya İstanbul’da yakını olmayan yabancı için pek çok işlem vekâletname ile yürütülebilir. Türk konsolosluğunda veya bulunulan ülkede düzenlenip apostil şerhi alınan vekâletnameyle; SGK’dan bilgi ve belge talebi, prim borcu araştırması, hizmet tespiti için yapılacak başvurular ve idari işlemlere karşı dava açılması gibi adımlar avukat aracılığıyla takip edilebilir. Yabancı dilde düzenlenen vekâletnamenin yeminli tercümesi ve noter onayı gerekir.

Bazı işlemlerde ise kişinin bizzat bulunması gerekebilir. Örneğin ikamet izni başvurusunda biyometrik veri alımı veya randevuya katılım, uygulamada şahsen yapılır. Hangi aşamanın vekille yürütülebileceği, işlem tarihinde ilgili kurumdan teyit edilmelidir.

Neden Yabancılar Hukuku Avukatıyla Çalışılır?

SGK ve ikamet izni işlemlerinde avukatla temsil zorunlu değildir; yabancı bu başvuruları kendisi yapabilir. Ancak birden fazla kanunun aynı anda uygulandığı durumlarda, örneğin ikamet izni reddi, kaçak çalışma iddiası, hizmet tespiti veya GSS borcuna itiraz gibi uyuşmazlıklarda süreler kısadır ve yanlış başvuru yolu hak kaybına yol açabilir. İdari işlemlere karşı dava süresi kural olarak 60 gündür ve yetkili mahkeme, işlemi tesis eden makamın bulunduğu yer idare mahkemesidir; sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında ise iş mahkemeleri ve dava şartı olarak Kuruma başvuru gibi farklı usuller söz konusu olabilir.

Avukatın rolü, kişinin durumunu ilgili kanunlar karşısında değerlendirmek, yabancı sağlık sigortası poliçesi dahil eksik belgeleri önceden tespit etmek ve süreleri takip etmektir. Hiçbir avukat veya aracı idarenin vereceği kararı önceden belirleyemez. Avukatlık ücretleri, Türkiye Barolar Birliği’nin yayımladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) esas alınarak serbestçe kararlaştırılır.

Yabancı Sağlık Sigortası ve SGK Hakları Hakkında Sık Sorulan Sorular

İstanbul Nişantaşı / Şişli Konum Bilgisi

Enes Kaplan Avukatlık Bürosu, İstanbul Şişli’de Nişantaşı bölgesinde, Halaskargazi Caddesi üzerindeki Lotus Nişantaşı binasında bulunmaktadır. Büro, Osmanbey metro istasyonuna yakın konumdadır. Yurt dışında yaşayan yabancılar için görüşmeler, uygun durumlarda çevrim içi olarak da yapılabilir.

Enes Kaplan Avukatlık Bürosu
Halaskargazi Cad. No:38-66 E/215, Lotus Nişantaşı, Şişli/İstanbul
Telefon: 0553 774 30 80 · 0212 401 58 63