Kişisel Verileri Ele Geçirme Suçu ve Cezası (TCK 136)

Hazırlayan: Av. Malik Enes Kaplan — İstanbul Barosu · Güncelleme: Eylül 2026 · Dayanak: 5237 sayılı TCK m. 135-140, 5271 sayılı CMK, 6698 sayılı KVKK

İçindekiler

1. Kişisel verileri ele geçirme suçu nedir? (TCK 136)
2. Kişisel veri nedir? Hangi bilgiler kişisel veri sayılır?
3. Verme, yayma ve ele geçirme: üç seçimlik hareket
4. Fail, mağdur ve tüzel kişilerin durumu
5. Kişisel verileri ele geçirme suçunun cezası
6. Nitelikli hâller: TCK 136/2 ve TCK 137
7. TCK 134, 135 ve 136 arasındaki fark
8. Ne zaman suç oluşmaz? Hukuka uygunluk nedenleri
9. Uygulamada sık karşılaşılan somut durumlar
10. Şikâyet, zamanaşımı, uzlaştırma ve görevli mahkeme
11. HAGB, erteleme ve adli para cezasına çevirme
12. Yargıtay kararları ışığında TCK 136
13. KVKK idari para cezaları ile ceza sorumluluğunun farkı
14. Mağdur ne yapmalı? 5 adımlı yol haritası
15. Şüpheli ve sanık hakları, müdafi ile temsil
16. Sıkça sorulan sorular
17. Şişli-Nişantaşı konumu ve iletişim

Kişisel Verileri Ele Geçirme Suçu Nedir? (TCK 136)

Kişisel verileri ele geçirme suçu, kimliği belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiye ilişkin bilgilerin, o kişinin rızası ve hukuki bir dayanak olmaksızın bir başkasına verilmesi, geniş kitlelere yayılması ya da faile aktarılmasıdır. Suç, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Özel Hayata ve Hayatın Gizli Alanına Karşı Suçlar” bölümünde, TCK madde 136 altında düzenlenmiştir.

Maddenin başlığı “Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme” biçimindedir. Kanun koyucu madde başlığında “veri” terimini kullanmışsa da fıkra metninde suçun konusu açıkça kişisel veriler olarak belirlenmiştir. Öğretide, madde başlığındaki bu terim tercihi eleştirilmekte ve başlığın da “kişisel veri” biçiminde düzeltilmesi gerektiği belirtilmektedir.

Korunan hukuki değer, 1982 Anayasası’nın 20. maddesine 2010 yılında 5982 sayılı Kanun’la eklenen fıkra ile anayasal güvenceye kavuşturulan kişisel verilerin korunmasını isteme hakkıdır. Bu hak, özel hayatın gizliliği başlığı altında düzenlenmiş olmakla birlikte, bugün için bağımsız bir hak kategorisi olarak kabul edilmektedir.

Anayasa Mahkemesi, maddede “kişisel veri” kavramının açıkça tanımlanmamasının belirlilik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle yapılan itiraz başvurusunu reddetmiştir. Mahkeme, teknolojik gelişmelere bağlı olarak sürekli genişleyen kişisel veri kapsamına giren tüm verilerin kanun koyucu tarafından önceden tek tek sayılmasının mümkün olmadığını, ancak kavramın çerçevesinin ulusal ve uluslararası mevzuat ile yargı içtihatlarıyla belirlenebilir olduğunu belirtmiştir (Anayasa Mahkemesi, E. 2015/32, K. 2015/102, T. 12.11.2015; Resmî Gazete 02.12.2015, Sy. 29550).

Kişisel Veri Nedir? Hangi Bilgiler Kişisel Veri Sayılır?

Kişisel veri, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m. 3/1-d uyarınca “kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi”dir. Bu tanım, 108 sayılı Avrupa Konseyi Sözleşmesi’ndeki tanımla ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadıyla paraleldir.

Tanımın kapsamı yalnızca kişiyi kesin olarak teşhis etmeye yarayan bilgilerle sınırlı değildir. Kişinin fiziksel, ailevî, ekonomik, sosyal ve sair özelliklerine ilişkin bilgiler de kişisel veri sayılır. Belirleyici ölçüt, bilginin tek başına ya da başka verilerle birleştirildiğinde kişiyi belirlenebilir kılmasıdır.

Yargıtay ceza dairelerinin yerleşik uygulamasında kişisel veri kavramı, “kişinin, yetkisiz üçüncü kişilerin bilgisine sunmadığı, istediğinde başka kişilere açıklayarak ancak sınırlı bir çevre ile paylaştığı nüfus bilgileri, adli sicil kaydı, yerleşim yeri, eğitim durumu, mesleği, banka hesap bilgileri, telefon numarası, elektronik posta adresi, kan grubu, medeni hali, parmak izi, DNA’sı, saç, tükürük, tırnak gibi biyolojik örnekleri, cinsel ve ahlaki eğilimi, sağlık bilgileri, etnik kökeni, siyasi, felsefi ve dini görüşü, sendikal bağlantısı gibi kişinin kimliğini belirleyen veya belirlenebilir kılan, kişiyi toplumda yer alan diğer bireylerden ayıran ve onun niteliklerini ortaya koymaya elverişli her türlü bilgi” biçiminde tanımlanmaktadır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu ise, TCK 135 ve 136’da kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelerde sadece sır niteliğindeki verilerin korunacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığını, aksine gerçek kişiyle ilgili her türlü bilginin kişisel veri olarak kabul edilmesi gerektiğini belirtmiştir (YCGK, E. 2012/1510, K. 2014/331, T. 17.06.2014). Bu yaklaşım, herkesçe bilinen bir telefon numarasının dahi koşulları varsa suçun konusunu oluşturabileceği anlamına gelir.

Verme, Yayma ve Kişisel Verileri Ele Geçirme: Üç Seçimlik Hareket

TCK 136, üç ayrı hareketi aynı yaptırıma bağlayan seçimlik hareketli bir suç tipidir. Failin bu hareketlerden yalnızca birini gerçekleştirmesi suçun oluşması için yeterlidir. Birden fazlasını birlikte gerçekleştirmesi durumunda ise tek suç oluşur; bu durum TCK 61 uyarınca cezanın belirlenmesinde göz önünde bulundurulur.

Suç, kanuni tanımda gösterilen hareketlerin yapılmasıyla tamamlanan bir sırf hareket suçudur. Ayrı bir zarar neticesi aranmaz; verinin muhatabı tarafından fiilen okunmuş veya öğrenilmiş olması gerekmez. Aktarılan kişinin verinin içeriğini öğrenme olanağının sağlanmış olması yeterlidir.

Kişisel verileri bir başkasına vermek

Vermek, kişisel verinin belirli bir kişiye aktarılması, ulaştırılmasıdır. Aktarma işlemi hiçbir usule bağlı değildir: yazılı bir kâğıt, defter, dosya, CD, USB veya hafıza kartı gibi taşınabilir bellek elden teslim edilebileceği gibi, faks, e-posta, SMS, WhatsApp, sosyal medya doğrudan mesajı veya bulut sistemleri üzerinden de gerçekleştirilebilir.

Verinin aktarıldığı muhatabın gerçek kişi olması şart değildir; tüzel kişiye yapılan aktarma da bu kapsamdadır. Failin veriyi hukuka uygun biçimde elinde bulundurup bulundurmadığının, verme hareketi bakımından bir önemi yoktur.

Kişisel verileri yaymak

Yaymak, verinin belirli bir kişiye değil, sayısı belirsiz ve çok sayıda kişinin ulaşabileceği biçimde duyurulmasıdır. Aynı verinin tek bir kişiye e-postayla gönderilmesi verme, çok sayıda insanın erişebileceği bir sosyal paylaşım sitesine konulması ise yayma olarak nitelendirilir.

Uygulamada en sık karşılaşılan biçim, sahte hesaplar açılarak mağdurun fotoğraflarının, ad-soyadının veya telefon numarasının bu hesaplarda paylaşılmasıdır. Kişinin kendi hesabında daha önce kamuya açık biçimde paylaştığı bir fotoğrafın başkası tarafından yeniden yayımlanması da, rızası bulunmadığı sürece suçun konusunu oluşturabilir.

Kişisel verileri ele geçirmek

Ele geçirme, failin başkasına ait kişisel verileri kendi hâkimiyet alanına aktarması veya fiilî egemenlik alanına dâhil etmesidir. Önceki iki seçimlik hareketten farklı olarak burada fail tarafından bir başkasına aktarım yapılması söz konusu değildir.

Verilerin normal koşullarda ulaşılabilir nitelikte olması, ele geçirmenin varlığını tek başına ortadan kaldırmaz. Fail, normal koşullarda ulaşabildiği ya da egemenlik alanı içinde yer alan verileri hukuka aykırı bir biçimde kendine aktarıyorsa yine ele geçirmeden söz edilir. Kişisel verilerin okunmak suretiyle öğrenilmesi de ele geçirme kapsamında değerlendirilebilir; verinin fiziki olarak taşınması zorunlu değildir.

Fail, Mağdur ve Tüzel Kişilerin Durumu

TCK 136 bakımından fail herkes olabilir; suç, özel bir faillik sıfatı aranmayan genel suçlardandır. Ancak TCK 137/1-a, suçun kamu görevlisi tarafından ve görevinin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle işlenmesini nitelikli hâl saydığından, bu yönüyle “görünüşte özgü suç” niteliği taşır.

Suçun mağduru, kişisel verinin ilgili olduğu gerçek kişidir. Mağdur sıfatının doğması için verinin bir bilişim sistemine kaydedilmiş olması ya da mağdurun veri üzerinde malik veya zilyet olması gerekmez; verinin o kişiyle ilgili olması yeterlidir.

Tüzel kişiler bu suçun mağduru olamaz. KVKK m. 3/1-d kişisel veriyi yalnızca gerçek kişilere özgülediğinden, tüzel kişilere ait bilgiler suçun konusunu oluşturmaz. Yargıtay da, tüzel kişinin suçtan doğrudan zarar görmemesi nedeniyle davaya katılma hakkının bulunmadığını ve şirkete ait mali bilgiler ile programların kişisel veri olarak kabul edilemeyeceğini belirtmiştir.

Buna karşılık TCK 140 uyarınca, suçun bir tüzel kişinin yararına ya da faaliyeti kapsamında işlenmesi hâlinde ilgili tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir.

Kişisel Verileri Ele Geçirme Suçunun Cezası

Kişisel verileri ele geçirme suçunun cezası, TCK 136/1 uyarınca 2 yıldan 4 yıla kadar hapistir. Kanun bu suç için seçimlik adli para cezası öngörmemiştir; yaptırım doğrudan hapis cezasıdır. Somut olayda cezanın alt ve üst sınır arasında hangi noktada belirleneceği, TCK 61’deki ölçütler çerçevesinde mahkemenin takdirindedir.

Artırım oranları birbirinin üzerine binebilir. Örneğin cinsel istismar mağduru bir çocuğun CMK 236 kapsamında kayda alınan beyanının, kurumdaki görevi nedeniyle bu kayda ulaşan bir kamu görevlisi tarafından paylaşılması hâlinde hem TCK 136/2 hem TCK 137/1-a gündeme gelir. Cezanın kesin miktarı önceden hesaplanamaz; delil durumu ve TCK 62 kapsamındaki takdiri indirim nedenleri sonucu etkiler.

Nitelikli Hâller: TCK 136/2 ve TCK 137

CMK 236/5 ve 6 uyarınca kayda alınan beyan ve görüntüler (TCK 136/2)

Bu nitelikli hâl, 31.10.2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanun ile maddeye eklenmiştir. CMK 236/5 ve 6, cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı suçlarının mağdurlarının dinlenmesine ilişkin esasları düzenler. Buna göre çocuk mağdurun soruşturma evresindeki beyanı, bu çocuklara hizmet veren merkezlerde, Cumhuriyet savcısının nezaretinde uzmanlar aracılığıyla alınır ve beyan ile görüntüler kayda alınır.

Düzenlemenin amacı, cinsel istismar ve cinsel saldırı mağdurlarının örselenmesinin engellenmesi ve korunmasıdır. Bu nedenle söz konusu kayıtların TCK 136 kapsamında hukuka aykırı biçimde verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesi hâlinde ceza bir kat artırılır. Mağdurun ikincil mağduriyetini önleyen bu hüküm, uygulamada en ağır yaptırımı gerektiren hâldir.

Kamu görevlisinin görevinin verdiği yetkiyi kötüye kullanması (TCK 137/1-a)

Bu nitelikli hâlin uygulanabilmesi için failin kamu görevlisi olması tek başına yeterli değildir. Ayrıca fiilin, kamu görevlisinin sahip olduğu yetkinin kötüye kullanılması suretiyle gerçekleştirilmiş olması gerekir. Kamu görevlisinin görev ve yetki alanına girmeyen bir fiilde bu nitelikli hâl uygulanmaz.

Yargıtay, trafikte kendisini sıkıştıran aracın plakasını polis memuru olan tanığa sorgulatan sanık bakımından, tanığın polis memuru olmasının sanık hakkında TCK 137/1-a uygulanmasını gerektirmediğini belirtmiştir. Nitelikli hâl, yetkiyi kötüye kullanan kamu görevlisinin kendisi bakımından geçerlidir.

Kamu görevlisinin görevinin verdiği yetkinin gereklerini ne zaman kötüye kullandığı belirlenirken, alana özgü idari mevzuat ile birlikte KVKK hükümleri de dikkate alınmalıdır. KVKK m. 28’de kamu kurum ve kuruluşlarının önleyici, koruyucu ve istihbari faaliyetleri ile soruşturma, kovuşturma, yargılama veya infaz işlemlerine ilişkin istisnalar öngörülmüştür.

Belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanma (TCK 137/1-b)

İkinci nitelikli hâl, ihlalin failin icra ettiği meslek veya sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak gerçekleştirilmesidir. Aranan, meslek veya sanatın icrası ile ihlalin işleniş biçimi arasında bir nedensellik ilişkisi bulunmasıdır; failin meşgul olduğu işi mutlaka ücret karşılığı yapması gerekmez.

Eve yemek siparişi götüren bir kuryenin bu yolla öğrendiği telefon numarasından mesaj atarak veya arayarak rahatsızlık etmesi ya da bilgisayar tamiri yapan kişinin cihazdaki görüntüleri kopyalaması, bu nitelikli hâlin tipik uygulama alanlarıdır.

TCK 134, 135 ve 136 Arasındaki Fark

Uygulamada en sık yapılan hata, aynı olayın yanlış maddeden nitelendirilmesidir. Üç suç tipi de kişinin mahremiyetini korur; ancak korunan alan, hareket biçimi ve ceza aralıkları farklıdır.

Ölçüt şudur: verinin özel hayata ilişkin bir ses veya görüntü kaydı olması hâlinde TCK 134 uygulanır; bu kritere girmeyen, ancak kişiyi belirlenebilir kılan veriler bakımından TCK 136 devreye girer. Yargıtay, sosyal medyadan ele geçirilen ve kamuya açık alanda günlük kıyafetlerle çekilmiş fotoğrafların, kişinin başkalarının görmesini ve bilmesini istemeyeceği özel yaşam alanına ilişkin görüntü sayılamayacağını, bu nedenle TCK 134 değil TCK 136 kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini istikrarlı biçimde kabul etmektedir.

Ne Zaman Suç Oluşmaz? Hukuka Uygunluk Nedenleri

Madde metnindeki “hukuka aykırı olarak” ibaresi, fiilin bir bütün olarak hukuka uygun olup olmadığına ilişkin bir değerlendirmeyi zorunlu kılar. Bu nedenle her veri paylaşımı suç değildir. TCK’nın genel hükümlerindeki hukuka uygunluk nedenlerinin yanında, KVKK m. 5’te düzenlenen işleme şartları da uygulanabilir.

Kast ve hukuka aykırılık bilinci

Suç yalnızca kasten işlenebilir; taksirle işlenmesi mümkün değildir. Failin, aktardığı bilginin kişisel veri olduğunu ve fiilinin hukuka aykırılığını bilerek hareket etmesi gerekir. Failin, verinin bir kişisel veri olduğunu bilmeden hareket etmesi hâlinde TCK 30/1 uyarınca esaslı hatadan söz edilir ve kast ortadan kalkar.

Yargıtay, boşanma davası devam eden eşinin evli olmadığını söyleyerek başkalarını yanılttığını öğrenen sanığın, aile birliğini koruma amacıyla nüfus kayıt örneğini tanıklara göndermesini hukuka aykırı hareket etme bilinciyle yapılmış saymamış ve beraat kararını isabetli bulmuştur. Bu karar, hukuka aykırılık bilincinin somut olayın bütünü içinde değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Uygulamada Sık Karşılaşılan Somut Durumlar

Aşağıdaki tablo, kişisel verileri ele geçirme suçu dosyalarında en çok karşılaşılan olay tiplerinin hukuki nitelendirmesini özetlemektedir. Her somut olayın kendi koşulları içinde değerlendirileceği unutulmamalıdır; tablodaki nitelendirmeler yalnızca yön göstericidir.

Şikâyet, Zamanaşımı, Uzlaştırma ve Görevli Mahkeme

Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı işlenen suçlar kural olarak şikâyete bağlıdır. Ancak TCK 139, kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme suçlarını bu kuralın istisnası saymıştır. Bu nedenle TCK 136 kapsamındaki fiiller, şikâyet aranmaksızın Cumhuriyet başsavcılığı tarafından re’sen soruşturulur.

Suç şikâyete bağlı olmadığı ve CMK m. 253’te sayılan katalog suçlar arasında yer almadığı için uzlaştırma kapsamında da değildir. Taraflar anlaşsa dahi soruşturma ve kovuşturma devam eder.

Fiilin TCK 137/1-a kapsamında bir kamu görevlisi tarafından görevinin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle işlenmesi hâlinde, soruşturma yapılabilmesi için 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca yetkili merciden soruşturma izni alınması gerekebilir.

HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezasına Çevirme

Mahkûmiyet hâlinde hükmedilen cezanın infaz edilip edilmeyeceği üç ayrı kurumun koşullarına bağlıdır. Bu suçta belirleyici olan nokta, temel cezanın alt sınırının 2 yıl olmasıdır: alt sınırdan uzaklaşılması hâlinde bu kurumların uygulama alanı hızla daralır.

Yargıtay Kararları Işığında TCK 136

Kişisel verileri ele geçirme suçunun sınırlarını çizen asıl kaynak, Yargıtay ceza dairelerinin yerleşik uygulamasıdır. Aşağıdaki değerlendirmeler, öğretide ve yargı uygulamasında yerleşmiş ilkeleri konu başlıklarına göre özetlemektedir. Karar künyeleri, Kişisel Verileri Koruma Kurumu tarafından yayımlanan Kişisel Verileri Koruma Dergisi‘nde yer alan hakemli akademik çalışmadan alınmıştır.

Kişisel veri kavramının sınırları

Yargıtay ceza daireleri, kişisel veri kavramını geniş yorumlayan müstakar bir içtihat oluşturmuştur. Kişinin nüfus bilgileri, adli sicil kaydı, yerleşim yeri, eğitim durumu, mesleği, banka hesap bilgileri, telefon numarası, elektronik posta adresi, kan grubu, medeni hâli, parmak izi ve biyolojik örnekleri gibi verilerin tamamı bu kapsamda değerlendirilmektedir (Y. 15. CD., E. 2019/8797, K. 2019/15711, T. 26.12.2019; Y. 12. CD., E. 2018/8466, K. 2019/9054, T. 18.09.2019; Y. 12. CD., E. 2018/8144, K. 2019/8317, T. 10.07.2019).

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, TCK 135 ve 136’da yalnızca sır niteliğindeki verilerin korunacağına dair bir hüküm bulunmadığını; gerçek kişiyle ilgili her türlü bilginin kişisel veri sayılması gerektiğini belirtmiştir (YCGK, E. 2012/1510, K. 2014/331, T. 17.06.2014).

Tüzel kişiler ve ticari veriler

Suçun maddi konusunu oluşturan kişisel veri kavramından gerçek kişiye ait her türlü bilginin anlaşılması gerektiği; bu nedenle şikâyetçi şirketin suçun mağduru olmadığı ve suçtan doğrudan zarar görmemesi sebebiyle davaya katılma hakkının bulunmadığı kabul edilmiştir (Y. 12. CD., E. 2017/1636, K. 2018/3978, T. 04.04.2018). Aynı yönde, şirkete ait mali bilgilerin ve programların kişisel veri olarak kabul edilemeyeceği belirtilmiştir (Y. 12. CD., E. 2013/10672, K. 2013/15772, T. 10.06.2013).

Verme hareketine ilişkin kararlar

Katılana ait cep telefonu numarasının, makul ve meşru bir sebep bulunmaksızın arkadaşına verilmesi eylemi TCK 136/1 kapsamında değerlendirilmiştir. Kararda, sanığın soruşturma evresinde numarayı kimseye vermediğini beyan etmesine karşın kovuşturmada çelişen savunma yapması ve arkadaşının katılanla doğrudan iletişim kurmak yerine tahsil edilmemiş bir borç için katılanı arka arkaya araması, rıza dışı hareket edildiğinin göstergesi sayılmıştır (Y. 12. CD., E. 2018/8466, K. 2019/9054, T. 18.09.2019).

Katılanın bilgisi ve rızası dışında, ona ait olduğu belirtilen cep telefonu ile ev telefonu numaralarının ve e-posta adresinin üçüncü kişilere gönderilen elektronik posta içeriğine yazılması da verme hareketi sayılmıştır (Y. 12. CD., E. 2012/25427, K. 2013/15774, T. 10.06.2013). Şikâyetçinin çalıştığı firmaya faks numarasının bildirilmesi hâlinde ise TCK 136/1 kapsamında soruşturma yapılması için yeterli delil bulunduğu kabul edilmiştir (Y. 12. CD., E. 2016/9332, K. 2016/13355, T. 14.12.2016).

Buna karşılık, yalnızca arama kayıt dökümlerinin gönderilmesi ve bu kayıtların konuşma veya mesajlaşma içeriğine dair bilgi barındırmaması hâlinde, haberleşmenin gizliliğinin ihlal edilmediği ve eylemin TCK 136/1’de düzenlenen suçun vasfına uygun düşmediği belirtilmiştir (Y. 12. CD., E. 2014/22994, K. 2015/2630, T. 16.02.2015).

Yayma hareketine ilişkin kararlar

Ceza hâkimi olarak görev yapan katılanların, kendi adlarına açılmış sahte sosyal medya hesaplarından ele geçirilen günlük kıyafetli fotoğraflarının, aralarında gayriresmî bir ilişki varmış algısı doğuracak biçimde bir video paylaşım sitesinde yayımlanması, TCK 136/1 kapsamında değerlendirilmiştir. Kararda, kamuya açık alanlarda günlük kıyafetlerle çekilen fotoğrafların özel yaşam alanına dair görüntü sayılamayacağı, ancak kişisel veri niteliği taşıdığı vurgulanmıştır (Y. 12. CD., E. 2015/11703, K. 2017/870, T. 08.02.2017).

Özel hastanenin sahibi olan sanığın, hastaneden ve ortaklıktan ayrılan ortopedi doktoruna ait görüntülerin yer aldığı reklam filmlerini, katılanın kaldırılması yönündeki talebine rağmen yayımlamaya devam etmesi de aynı kapsamda görülmüştür (Y. 12. CD., E. 2018/8144, K. 2019/8317, T. 10.07.2019; benzer yönde Y. 12. CD., E. 2017/3721, K. 2018/5256, T. 08.05.2018 ve Y. 12. CD., E. 2017/5654, K. 2018/2911, T. 14.03.2018).

Mağdurun kendi hesabındaki profil fotoğrafının bir ikinci el alışveriş platformunda yayımlanması (Y. 12. CD., E. 2019/532, K. 2019/10827, T. 13.11.2019); katılana ait cep telefonu numarasının sanığın kendi hesabında paylaşılması (Y. 12. CD., E. 2018/8221, K. 2019/6189, T. 15.05.2019); şikâyetçi adına açılan sahte hesapta profil resminin yayımlanması (Y. 12. CD., E. 2018/8198, K. 2019/6187, T. 15.05.2019) ve mağdurun fotoğrafı ile ad-soyadının sahte hesapta paylaşılması (Y. 12. CD., E. 2017/7385, K. 2018/3977, T. 04.04.2018) hâllerinde de suçun oluştuğu kabul edilmiştir.

Önemli bir ölçüt, kişinin fotoğrafını daha önce kendi hesabında paylaşmış olmasının, o fotoğrafın başkaları tarafından rızası dışında yayımlanabileceği anlamına gelmediğidir. Yargıtay, katılanın daha önce kendi hesabında paylaştığı resimlerin, sanık tarafından açılan sahte hesapta rızası dışında yayımlanması hâlinde suçun oluştuğunu belirtmiştir (Y. 12. CD., E. 2017/2960, K. 2018/1541, T. 14.02.2018). Sosyal medyadan ele geçirilen günlük kıyafetli resimlerin sahte hesapta yayımlanmasına ilişkin bir başka kararda da aynı sonuca ulaşılmıştır (Y. 12. CD., E. 2018/7939, K. 2019/640, T. 16.01.2019).

Aynı suç işleme kararı kapsamında farklı zamanlarda birden fazla mağdura karşı gerçekleştirilen eylemlerde ise, mağdur sayısınca ayrı mahkûmiyet yerine TCK 43/2 uyarınca zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilmiştir (Y. 12. CD., E. 2018/8366, K. 2019/8625, T. 11.09.2019).

Ele geçirme hareketine ilişkin kararlar

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, ele geçirme fiilinin “başkasının hâkimiyeti altında bulunan bir kişisel verinin, failin hâkimiyeti altına girmesi ile gerçekleşmiş olacağını” belirtmiştir. Kararda, memur olarak çalışan sanığın, eşiyle birlikte şikâyet konusu yapmak üzere katılanın doğum belgesini hastaneden alarak il sağlık müdürlüğüne verdikleri şikâyet dilekçesinin ekinde sunması, kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme ve yayma suçunu oluşturur sayılmıştır (YCGK, E. 2012/12-1514, K. 2014/312, T. 10.06.2014).

Trafikte kendisini sıkıştıran mağdura ait aracın plakasını, trafik şube müdürlüğünde görevli polis memuru arkadaşı aracılığıyla sorgulatan ve bu şekilde araç sahibinin kimlik bilgilerine ulaşan failin davranışı, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi; polis memurunun davranışı ise kişisel verilerin hukuka aykırı olarak verilmesi kabul edilmiştir. Kararda ayrıca, tanığın polis memuru olmasının sanık hakkında TCK 137/1-a uygulanmasını gerektirmediği vurgulanmıştır (Y. 12. CD., E. 2018/636, K. 2018/6140, T. 30.05.2018).

Bir şirkette bilgi işlem müdürü olarak çalışan sanığın, katılan şirketin müşterilerine ait bilgileri evindeki bilgisayara aktarması da ele geçirme olarak nitelendirilmiştir (Y. 15. CD., E. 2013/612, K. 2014/14715, T. 16.09.2014).

Bu konuda aksi yönde bir karara da değinmek gerekir: kişisel verilerin kaydedilmeden önce öğrenilmesi, hafızada tutulan verilerin başkalarına açıklanması ya da bu verilere salt duyu organları aracılığıyla vâkıf olunması hâlinin ele geçirme değil, TCK 134/1’in birinci cümlesinde düzenlenen özel hayatın gizliliğini ihlal suçu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir (Y. 12. CD., E. 2017/12083, K. 2018/2539, T. 07.03.2018).

Banka ve kredi kartı bilgilerinin ele geçirilmesi

Kart kopyalamaya ilişkin dosyalarda Yargıtay, kartların manyetik şerit bilgilerinin kopyalanması ve şifrelerinin elde edilmesi eylemlerinin TCK 136 kapsamında kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme suçunu oluşturduğunu belirtmiştir (Y. 8. CD., E. 2017/15706, K. 2018/866, T. 31.01.2018). ATM cihazına yerleştirilen düzenek ve hafıza kartında bilgi bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği; bilgi bulunması hâlinde TCK 136, bulunmaması hâlinde ise ele geçirmeye teşebbüs suçunun oluşacağı ifade edilmiştir (Y. 8. CD., E. 2016/12565, K. 2017/12892, T. 20.11.2017).

Kart bilgilerinin kopyalanmasından sonra ele geçirilen bilgilerin yurt dışında değerlendirilmesi hâlinde, eylemlerin mağdur sayısınca TCK 136 kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir (Y. 8. CD., E. 2018/509, K. 2019/15371, T. 19.12.2019; aynı yönde Y. 8. CD., E. 2018/6171, K. 2018/10436, T. 08.10.2018).

Buna karşılık, gerçek kartların manyetik şerit bilgilerinin kopyalanıp elde edilen bilgilerin başka kartlara aktarılarak sahte kart üretilmesi eyleminin kül hâlinde TCK 245/2’ye uyduğu ve bu durumda ayrıca TCK 136’dan ceza verilemeyeceği kabul edilmiştir (Y. 8. CD., E. 2016/6350, K. 2016/8725, T. 30.06.2016). Buradaki ölçüt, kişisel verilerin ele geçirilmesinin bileşik suçun zorunlu bir unsurunu oluşturup oluşturmadığıdır. Banka hesaplarının üçüncü kişilere kullandırılmasına ilişkin ayrı bir suç tipi için IBAN kiralama suçu ve cezası başlığı incelenebilir.

Nitelikli hâllere ilişkin kararlar

Sosyal güvenlik il müdürlüğünde denetmen yardımcısı olarak görev yapan şüphelinin, yetkileri çerçevesinde erişmemesi gereken bilgi ve belgelerden uzak durmayarak, bir iş gerekçesi olmadan kurumun bilişim sistemine girerek kişisel bilgi sorgulaması yapması; eylemin kamu görevlisi tarafından ve görevinin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle işlenmesi nedeniyle TCK 137/1-a kapsamında değerlendirilmiştir (İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi, E. 2017/1122, K. 2017/1114, T. 05.07.2017).

Bilgisayar tamiri yapan sanığın, tamir sırasında cihazdaki görüntüleri kopyalaması ve bu görüntüleri iade karşılığında para talep ederek şantaj konusu yapması hâlinde, TCK 137/1-b hükmünün ağırlaştırıcı sebep olarak uygulanacağı belirtilmiştir (Y. 12. CD., E. 2015/5128, K. 2016/10207, T. 15.06.2016).

İçtima ve manevi unsura ilişkin kararlar

Mağdureye ait hafıza kartının kaybedilmesinin ardından kartı bulan sanıklardan alınan resimleri hukuka aykırı biçimde temin eden sanıkların eylemlerinin, hem özel hayatın gizliliğini ihlal hem de kişisel verileri ele geçirme suçlarını oluşturması hâlinde, TCK 44’teki fikri içtima kuralı gereğince daha ağır yaptırım içeren TCK 136’dan hüküm kurulması gerektiği belirtilmiştir (Y. 14. CD., E. 2019/5596, K. 2019/13580, T. 24.12.2019).

Manevi unsur bakımından ise, boşanma davası devam ederken eşinin kendisini bekâr olarak tanıttığını öğrenen sanığın, hâlen evli olduklarını göstermek amacıyla nüfus müdürlüğünden temin ettiği nüfus kayıt örneğini tanıklara göndermesi olayında, sanığın hukuka aykırı hareket ettiği bilinciyle davrandığının kabul edilemeyeceği belirtilerek beraat kararı isabetli bulunmuştur (Y. 12. CD., E. 2015/10438, K. 2016/12933, T. 23.11.2016).

KVKK İdari Para Cezaları ile Ceza Sorumluluğunun Farkı

Kişisel veri ihlallerinde iki ayrı yaptırım rejimi paralel biçimde işler ve bunlar sıklıkla karıştırılır. TCK 136 gerçek kişiler hakkında uygulanan bir ceza hukuku yaptırımıdır ve sonucu hapis cezasıdır. 6698 sayılı KVKK m. 18 ise veri sorumluları hakkında Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından uygulanan idari para cezalarını düzenler.

Bir eylem aynı anda her iki rejimi de ilgilendirebilir: bir şirketin veri güvenliği yükümlülüklerini ihlal etmesi Kurul tarafından idari para cezasıyla karşılanırken, aynı olayda müşteri verilerini kişisel cihazına aktaran çalışan hakkında kişisel verileri ele geçirme suçundan soruşturma yürütülebilir. İdari para cezasının uygulanmış olması, ceza soruşturmasını engellemez.

Mağdur Ne Yapmalı? 5 Adımlı Yol Haritası

Kişisel verilerinin hukuka aykırı olarak paylaşıldığını öğrenen kişi, iki ayrı yolu birlikte kullanabilir: kişisel verileri ele geçirme suçundan ceza soruşturması başlatmak ve idari yolla içeriğin kaldırılmasını sağlamak. İki süreç birbirinden bağımsız işler.

1. Delilleri kaybolmadan tespit edinPaylaşımın bulunduğu bağlantı adresi, tarih ve saat bilgisi ile ekran görüntülerini kaydedin. İçerik hızla kaldırılabildiğinden, mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırın. Elektronik ortamdaki delilin kaynağının belirlenebilir olması önemlidir.
2. Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulununSuç şikâyete bağlı olmadığından süre sınırı yoktur; ancak dava zamanaşımı içinde başvuru yapılmalıdır. Dilekçede hangi verinin, kim tarafından, hangi tarihte ve hangi platformda paylaşıldığı somut biçimde belirtilmelidir. Başvuru UYAP Vatandaş Portal üzerinden de yapılabilir.
3. İçeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi talebinde bulunun5651 sayılı Kanun m. 9 ve 9/A uyarınca, kişilik hakkı ihlal edilen kişi sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılmasını veya erişimin engellenmesini isteyebilir. Bu yol ceza soruşturmasından bağımsızdır ve daha hızlı sonuç verebilir.
4. Veri sorumlusuna ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na başvurunVerinin bir kurum ya da şirket eliyle işlendiği hâllerde önce veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır. Otuz gün içinde cevap verilmemesi veya cevabın yetersiz bulunması hâlinde, KVKK m. 14 uyarınca Kurul’a şikâyet yoluna gidilebilir.
5. Maddi ve manevi tazminat yolunu değerlendirinKişilik hakkı saldırıya uğrayan kişi, Türk Medeni Kanunu m. 24-25 ve Türk Borçlar Kanunu m. 49 ile 58 uyarınca asliye hukuk mahkemesinde tazminat davası açabilir. Vekâlet ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.

Şüpheli ve Sanık Hakları, Müdafi ile Temsil

Hakkında TCK 136’dan soruşturma başlatılan kişi, şüpheli sıfatıyla Ceza Muhakemesi Kanunu’nun tanıdığı haklara sahiptir. Bu haklar ifade alınmadan önce kendisine bildirilir.

Ceza yargılamasında avukatla temsil kural olarak zorunlu değildir; kişi savunmasını kendisi de yapabilir. CMK’nın zorunlu müdafilik öngördüğü hâllerde ve şüphelinin müdafi seçebilecek durumda olmadığını bildirmesi hâlinde barodan görevlendirme yapılır. TCK 136 dosyalarında savunmanın odağı çoğu zaman iki noktadadır: paylaşılan bilginin kişisel veri niteliği taşıyıp taşımadığı ve fiilin bir hukuka uygunluk nedeni kapsamında kalıp kalmadığı.

Ceza yargılamasının genel işleyişi ve diğer suç tipleri için ceza hukuku alanındaki içerikler ile kasten yaralama suçu ve cezası başlıkları incelenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kişisel verileri ele geçirme suçunun cezası nedir?

TCK 136/1 uyarınca 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezasıdır. Suçun konusu CMK 236/5-6 uyarınca kayda alınan beyan ve görüntülerse ceza bir kat artırılır. Kamu görevlisinin yetkisini kötüye kullanması hâlinde ceza yarı oranında artırılır. Somut miktarın takdiri mahkemeye aittir.

TCK 136 şikâyete tabi mi?

Hayır. TCK 139 uyarınca bu suç, özel hayata karşı suçlardaki şikâyet kuralının istisnasıdır ve Cumhuriyet başsavcılığı tarafından re’sen soruşturulur. Mağdurun şikâyetten vazgeçmesi soruşturmayı veya davayı düşürmez. Bu nedenle ayrı bir şikâyet süresi öngörülmemiştir.

Kişisel verileri ele geçirme suçunda zamanaşımı ne kadar?

Temel hâlde dava zamanaşımı TCK 66/1-e uyarınca 8 yıldır. TCK 136/2 kapsamındaki nitelikli hâlde ve TCK 137’ye göre artırım yapılan hâllerde üst sınır beş yılı aştığı için süre 15 yıla çıkar. Güncel süreler mevzuat.gov.tr üzerinden teyit edilmelidir.

TCK 136 uzlaştırmaya tabi mi?

Hayır. Suç şikâyete bağlı olmadığı ve CMK m. 253’te sayılan uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında yer almadığı için uzlaştırma hükümleri uygulanmaz. Taraflar kendi aralarında anlaşsa dahi soruşturma ve kovuşturma devam eder.

Birinin fotoğrafını izinsiz paylaşmak suç mu?

Fotoğraf kişiyi belirlenebilir kıldığı için kişisel veri niteliğindedir. Kamuya açık alanda günlük kıyafetlerle çekilmiş bir fotoğrafın rıza dışı yayımlanması Yargıtay uygulamasında TCK 136 kapsamında değerlendirilmektedir. Görüntü özel hayata ilişkinse TCK 134 gündeme gelir.

Telefon numarasını başkasına vermek suç mudur?

Cep telefonu numarası kişisel veridir. Numaranın ilgilinin rızası dışında ve makul, meşru bir sebep bulunmaksızın üçüncü kişiye verilmesi TCK 136/1 kapsamında verme hareketini oluşturabilir. Rızanın veya hukuka uygunluk nedeninin bulunduğu hâllerde suç oluşmaz.

Sahte sosyal medya hesabı açmak hangi suçu oluşturur?

Sahte hesap açılarak başkasının fotoğrafı, adı-soyadı veya telefon numarası paylaşılırsa TCK 136/1’deki yayma hareketi gündeme gelir. Aynı fiille birden fazla mağdur bulunuyorsa TCK 43/2 uyarınca zincirleme suç hükümleri uygulanabilir. Somut nitelendirme dosya kapsamına göre değişir.

TCK 135 ile TCK 136 arasındaki fark nedir?

TCK 135 kişisel verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesini cezalandırır ve cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapistir. TCK 136 ise kaydedilmiş verilerin verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesini cezalandırır ve cezası 2 yıldan 4 yıla kadar hapistir. Fark, kayıt aşaması ile sonraki tasarruflar arasındadır.

Kişisel verileri ele geçirme suçunda HAGB verilir mi?

Hükmolunan ceza 2 yıl veya daha az hapis ise ve CMK 231’deki diğer koşullar gerçekleşirse hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Alt sınır 2 yıl olduğundan bu ihtimal sınırlıdır. HAGB rejimi 7589 sayılı Kanun ile yeniden düzenlendiğinden koşullar işlem tarihinde teyit edilmelidir.

TCK 136 adli para cezasına çevrilir mi?

Kanun bu suç için seçimlik adli para cezası öngörmemiştir. TCK 50 uyarınca adli para cezasına çevirme yalnızca kısa süreli hapis cezaları, yani bir yıl veya daha az hapis için mümkündür. Alt sınır 2 yıl olduğundan uygulama alanı bulunmadığı söylenebilir.

Tüzel kişiler bu suçun mağduru olabilir mi?

Hayır. KVKK m. 3 kişisel veriyi yalnızca gerçek kişilere özgülediğinden, şirketlere ait bilgiler suçun konusunu oluşturmaz. Yargıtay, şirkete ait mali bilgilerin ve programların kişisel veri sayılamayacağını ve tüzel kişinin davaya katılma hakkı bulunmadığını belirtmiştir. Koşulları varsa TCK 239 gündeme gelebilir.

Memurun kurum sisteminden sorgu yapması suç mu?

Kamu görevlisinin görev gerekçesi olmaksızın kurumun bilişim sisteminden kişisel veri sorgulaması TCK 136 kapsamında ele geçirme sayılabilir. Fiil, görevin verdiği yetkinin kötüye kullanılması suretiyle işlenmişse TCK 137/1-a uyarınca ceza yarı oranında artırılır. Soruşturma izni gerekebilir.

KVKK cezası ile TCK 136 cezası aynı şey mi?

Hayır. KVKK m. 18 kapsamındaki idari para cezaları veri sorumluları hakkında Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından uygulanır. TCK 136 ise gerçek kişiler hakkında mahkemece hükmedilen hapis cezasını düzenler. Bir olayda her iki yaptırım da ayrı ayrı gündeme gelebilir.

VERBİS’e kayıt olmamanın cezası nedir?

VERBİS’e kayıt ve bildirim yükümlülüğünün ihlali KVKK m. 18/1-ç kapsamındadır ve idari para cezası gerektirir. 2026 yılı için uygulanan tutar 341.809 TL ile 17.092.242 TL arasındadır. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığından işlem tarihinde teyit edilmelidir.

Kişisel verilerimin paylaşıldığını öğrendim, ne yapmalıyım?

Öncelikle paylaşımın bağlantısını, tarihini ve ekran görüntüsünü delil olarak saklayın. Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunabilir, 5651 sayılı Kanun m. 9 uyarınca sulh ceza hâkimliğinden içeriğin kaldırılmasını isteyebilirsiniz. Veri sorumlusu bir kurumsa Kurul’a şikâyet yolu da açıktır.

Kişisel verileri ele geçirme suçunda görevli mahkeme hangisidir?

Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesidir. Nitelikli hâllerde ceza artsa da görev asliye ceza mahkemesinde kalır. Kamu görevlisi bakımından soruşturma izni prosedürü ayrıca işletilir.

Şişli-Nişantaşı Konumu ve İletişim

Büro, İstanbul’un Şişli ilçesinde, Nişantaşı bölgesinde yer almaktadır. İstanbul Adalet Sarayı (Çağlayan) ve Şişli Adliyesi’ne yakındır.

Av. Malik Enes Kaplan — Hukuk Bürosu
Halaskargazi Mahallesi, Halaskargazi Caddesi No:38-66 E/215, Lotus Nişantaşı, Şişli/İstanbul
Telefon: 0212 401 58 63 — 0553 774 3080
E-posta: bilgi@eneskaplan.av.tr

İletişim Bilgileri