Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — 2017/5585 E., 2017/15002 K.

Kiralanan yerin gayrimüsakkaf vasıfta olması hâlinde TBK’nın 299. maddesi ve devamındaki genel hükümler; müsakkaf vasıfta olması hâlinde ise 339. madde ve devamındaki konut ve çatılı işyeri kirasına ilişkin hükümler uygulanır. Dava konusu kiralanan arsa vasfında olup çatılı olmadığından genel hükümlere tabidir; genel hükümlere tabi arsa vasfındaki kiralanandan yeni iktisap ve ihtiyaç nedeniyle tahliye istemine dayanılarak dava açılması mümkün değildir.

İstanbul BAM 35. Hukuk Dairesi — 2026/514 K.

Davacı, kızının evleneceğini ve eşiyle birlikte yaşayacakları bir konuta ihtiyaçları olduğunu ileri sürmüş; dava açıldıktan sonra evlilik gerçekleşmiş, ihtiyaçlı kızı ve eşi hâlen kiracı durumda bulunmuş ve eşinin de İstanbul’da işe başladığı anlaşılmıştır. Davacının ihtiyacın varlığı, sürekli, zorunlu ve gerçek olduğu iddiasını yargılama sürecinde gerçekleşen olaylarla usulüne uygun biçimde ispat ettiği, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin hatalı olduğu anlaşılmıştır.

Samsun BAM 6. Hukuk Dairesi — 2024/2849 Esas ve 2024/2591 K.

İhtiyaç iddiasına dayalı davalarda tahliyeye karar verilebilmesi için ihtiyacın gerçek, samimi ve zorunlu olduğunun kanıtlanması gerekir. Devamlılık arz etmeyen geçici ihtiyaç tahliye nedeni yapılamayacağı gibi, henüz doğmamış veya gerçekleşmesi uzun bir süreye bağlı olan ihtiyaç da tahliye sebebi olarak kabul edilemez. Davanın açıldığı tarihte ihtiyaç sebebinin varlığı yeterli olmayıp, bu ihtiyacın yargılama sırasında da devam etmesi gerekir. Somut olayda dava konusu işyerinin üçüncü bir kişiye kiraya verildiği anlaşılmakla ihtiyacın kanıtlanmadığı sonucuna varılmıştır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — 2014/9709 E., 2014/11464 K.

TBK m.350/1 hükmüne göre ihtiyaç iddiasına dayalı tahliye davalarının belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonunda, belirsiz süreli sözleşmelerde 328. maddede fesih bildirimi için öngörülen sürelere uyularak belirlenecek tarihten başlayarak bir ay içinde açılması gerekir. TBK m.353 uyarınca kiraya veren, daha önce veya en geç davanın açılması için öngörülen sürede dava açacağını kiracıya yazılı olarak bildirmişse dava, bildirimi takip eden uzayan bir kira yılı sonuna kadar açılabilir. Dava açma süresi kamu düzenine ilişkin olup, davalı ileri sürmese bile mahkemece kendiliğinden göz önünde bulundurulması gerekir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — 10.03.2025 tarihli, 2024/2446 E., 2025/1440 K. (Uyuşmazlığın Giderilmesi)

Kira sözleşmesiyle kiracı aleyhine şart kararlaştırılamazsa da, kiracı lehine kiraya veren aleyhine düzenleme yapılması mümkündür. Sözleşme ile kiraya verenin aleyhine olacak şekilde süre bitiminden belli bir süre öncesinde fesih ihbar şartı getirilmişse, kararlaştırılan bu şart kiracı lehine olmakla geçerlidir. Bu hâlde kiraya verenin sözleşmede kararlaştırılan fesih ihbar şartına uyması gerekir. Şarta uyulmaması hâlinde kira sözleşmesi, süre bitiminde kiraya verenin ihtiyaç nedeniyle kullanma zorunluluğu olsa bile sona ermemekte, TBK m.347 uyarınca bir yıl uzamaktadır. Bu durumda TBK’nın 350. maddesinde öngörülen bir aylık dava açma süresinde dava açılmış olsa bile, kiraya veren sözleşmede kararlaştırılan sürede fesih bildirimini yapmadığından açtığı dava reddedilir.

İstanbul BAM 54. Hukuk Dairesi — 2026/220 K.

Sözleşmenin özel şartlarında kiraya verenin iki ay önceden haber vermesi kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin uzamasına ilişkin ihtar şartı varsa bu şart geçerli olup tarafları bağlar; aksi hâlde sözleşme TBK m.347 uyarınca bir yıl uzar. Dava açma süresi kamu düzenine ilişkin olup davalı ileri sürmese bile mahkemece resen gözetilir; TBK’nın 348. maddesi uyarınca bildirimin yazılı şekilde yapılması gerektiğinden telefon mesajı ihtar şartını karşılamaz. Ayrıca keşide edilen ihtarname sözleşmedeki ihtar şartı süresinde tebliğ edilmediğinden davanın reddi yerindedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 2021/878 K.

Taşınmazı iktisap eden kimse dilerse eski malik ile kiracı arasında yapılmış sözleşmeye dayanarak sözleşmenin sonunda, dilerse mevzuatta öngörülen sürelerden yararlanarak ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açabilir. Yeni malikin bu seçeneklerden hangisi yararına ise onu tercih etme hakkı vardır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — 2017/12812 K.

Konut ya da çatılı işyeri niteliğindeki bir taşınmazı iktisap eden kimse dilerse eski malik ile kiracı arasında yapılmış sözleşmeye dayanarak sözleşmenin sonunda bir ay içinde, dilerse TBK’nun 351. maddesi uyarınca edinme günü de dâhil olmak üzere edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla edinme tarihinden itibaren altı ay sonra ihtiyaç nedeniyle tahliye davası açabilir. Davanın altı ayın sonunda hemen açılması şart olmayıp sözleşme sonuna kadar açılması mümkündür. Ancak edinmeyi izleyen bir ay içerisinde bildirimin tebliği zorunlu olup bunun sonradan giderilmesi mümkün değildir. Açılacak davada tahliyeye karar verilebilmesi için ihtiyacın varlığının kanıtlanması gerekir.

İstanbul BAM — 2026/514 K.

Konut ya da çatılı işyeri niteliğindeki bir taşınmaza ilişkin kira sözleşmesi yapıldıktan sonra mülkiyetin el değiştirmesi hâlinde yeni malikin ihtiyaç sebebiyle tahliye davası açmak için iki seçeneği bulunmaktadır. Yeni malik, TBK m.351/1 gereğince edinme tarihinden itibaren bir ay içinde ihtarname tebliğ edilmesi şartıyla altı ay sonra dava açabileceği gibi, TBK m.351/2 gereğince kira sözleşmesinin bitiminden itibaren bir ay içinde de tahliye davası açabilir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — 2014/10948 K.

Konut ihtiyacına dayalı davalarda ihtiyaçlının kirada oturması ihtiyacın varlığı açısından yeterlidir. Davacının kirada oturduğu iddiasının aksi davalı tarafından kanıtlanamadığına göre ihtiyacın gerçek, samimi ve zorunlu olduğunun kabulü ile davalının kiralanandan tahliyesine karar vermek gerekir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — 2015/9532 K.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23.10.2015 tarihli, 2014/6-224 E., 2015/2354 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, reşit olan davacının ayrı meskende oturması yasal hakkı olup anne veya babası ile birlikte oturmaya zorlanamaz. Davacının annesiyle birlikte oturuyor olması başlı başına ihtiyacın varlığı için yeterlidir. Davalı, davacıya ait başka taşınmazların bulunduğunu beyan etmekte ise de bu taşınmazların boş olduğunu iddia ve ispat edememiştir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — 1996/4784 K.

Mücerret nişanlı olmak başlı başına ihtiyacın varlığı için yeterli değildir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — 2021/4476 K.

TBK’nun 350/1. maddesi, kiralananı iktisap eden kimsenin kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi sebebiyle tahliye isteyebileceği hükmünü içermektedir. Kanun hükmüne ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre gerçek kişi, şirketin ihtiyacı nedeniyle tahliye isteminde bulunamaz. Davacının uzmanlık alanında şirket kurduğu ve kiralananda bu şirketi işletmek istediği anlaşıldığından, mahkemece bu hususun değerlendirilmesi gerekir.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi — 2015/9922 K.

Davacı tüzel kişilik, şirket ortağının konut ihtiyacı sebebiyle kiralananın tahliyesini istemiştir. TBK’nun 350/1. maddesinde kiraya verenin kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için gereksinim sebebiyle tahliye isteyebileceği düzenlenmiştir. Tüzel kişiliğe sahip limited şirket de ancak kendi ihtiyacı için dava açabilecektir. Bu durumda mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekir.

İstanbul BAM 55. Hukuk Dairesi — 2025/4717 K.

TBK’nın 350. maddesi uyarınca açılacak ihtiyaç nedeniyle tahliye davalarının belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonunda, belirsiz süreli sözleşmelerde fesih dönemine ve fesih bildirimi için öngörülen sürelere uyularak belirlenecek tarihten başlayarak açılabileceği; dava şartı olan zorunlu arabuluculuk başvurusunun da tahliye davası açma hakkının doğumundan sonra yapılması gerektiği, davacının dava açma hakkı doğmadan arabuluculuğa başvurduğu anlaşılmakla mahkeme kararında isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ankara BAM 15. Hukuk Dairesi — 2025/375 K.

Yasada davacı tarafa arabuluculuğa başvuru süresine ilişkin bir düzenleme getirilmemiş olup, yasada düzenlenmemesine rağmen mahkeme tarafından sınırlama getirilmesi doğru değildir. Sözleşme bitiminin 01/01/2024 tarihi olduğundan TBK 350/son maddesine göre 19/01/2024 tarihinde, sözleşmenin bitiminden itibaren bir ay içinde açılan dava süresindedir. Dava açma süresinden önce arabulucuya başvurulmasında yasal engel bulunmadığı ve davanın süresinde açıldığı anlaşılmakla mahkemece işin esasına girilmesi gerekir.

İstanbul BAM 35. Hukuk Dairesi — 2026/722 K.

Mahkemece dinlenen davacı tanıklarının davacının eşi ve ihtiyaçlı olan oğlu, davalı tanığının ise davalının eşi olup uyuşmazlık konusu hakkında doğrudan menfaatleri bulunduğundan beyanları tek başına hükme esas alınamaz. Davacının ilk olarak 23.11.2021 tarihli ihtarla taşınmazı satmaya karar verdiğini beyan ettiği, ardından iki ay sonra 31.01.2022 tarihinde bu kez altsoyunun ihtiyacını ileri sürdüğü, aradan geçen süre içinde ne gibi bir değişiklik olduğunu ispat edemediği anlaşılmıştır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi — 2019/1687 K.

Davalılar tarafından kızlarının konut ihtiyacı nedeniyle taşınmazın tahliyesi ihtarname ile talep edilmiş, bu ihtarname sonucunda davacı kiralananı tahliye etmiş ve taşınmaz daha sonra üçüncü kişiye kiralanmıştır. Ancak davalılar gereksinim, yeniden inşa ve imar amacıyla bir tahliye davası açmamış; davacı kiracı taşınmazı bir yargı kararı veya icra marifetiyle tahliye etmemiştir. Bu durumda TBK’nın 355. maddesi uyarınca tazminat koşulları oluşmamıştır.